Slecht horen als gevolg van lawaai behoort tot een van de meest voorkomende beroepsziekten en leidt vaak tot ernstige maatschappelijke en medische consequenties. Gehoorbescherming is dan ook vaak noodzakelijk op de werkvloer. "Door lawaai functioneren werknemers slechter en verliezen soms hun baan."
"Prachtig hé, die krekels, hoor je ze?" Nee, Ron Faber (46) hoorde er helemaal niets van deze zomer, tijdens de vakantie met zijn gezin in Frankrijk. Mevrouw Faber had het typisch mediterrane zomergeluid graag met haar man gedeeld. Het komt er niet meer van. Als gevolg van gehoorschade die Faber tijdens zijn werk opliep, vallen hoge tonen buiten zijn bereik.
Faber is motoragent en zit het overgrote deel van zijn werktijd op de weg. Hij staat bloot aan nogal wat decibellen, veroorzaakt door o.a. windgeruis (vooral bij hogere snelheid) en de continue druk van het mobilofoonverkeer via de speaker in zijn helm.
De krekels waren een confrontatie, een paar weken daarvoor had Ron Faber tijdens de periodieke bedrijfsgezondheidscontrole al ontdekt dat zijn gehoor in slechts twee jaar tijd sterk is afgenomen. "De terugval is dusdanig, dat ik ben doorverwezen naar de poli van het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten in het AMC. Daar schrokken ze ook." Voor zichzelf en voor collega's maakt Faber zich nu sterk voor preventie. Hij kreeg het voor elkaar dat de helm voorzien wordt van filters met betere geluidsdemping; van 16 naar 20 decibel.
Lawaai op het werk
Lawaai is een sluipmoordenaar, zegt Bas Sorgdrager van het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten. Hij kent de gevolgen van te veel lawaai. "Werknemers functioneren slechter, verliezen soms hun baan. De poli is het slotstuk van ellende, hier komen mensen met onherstelbare gehoorschade. De vraag 'hoe komt het nou', of beter 'hoe voorkom ik schade', wordt zelden gesteld."
Een beroepsgroep die om lawaaidruk bekend staat, is de bouwnijverheid, goed voor honderdduizenden medewerkers. Maar ook productie en industrie, defensie, groenvoorziening, muziek en de vervoerssector zijn risicovol. Het dragen van gehoorbescherming is hier veelal algemeen geaccepteerd. Minder bekend, maar minstens zo risicovol zijn beroepen met levend lawaai. Veeteelt en kinderopvang bijvoorbeeld. Maar ook werken in zwembaden, gymzalen en horeca levert risico op.
Lawaai op het werk is een vast item in de verplichte jaarlijkse risico-inventarisatie van bedrijven. Geluidsoverlast maakt deel uit van arbobeleid. Naast werknemers uitrusten met goede gehoorbescherming pleiten Sorgdrager en Ilke Jellema van de Nationale Hoorstichting voor maatregelen in de categorie bronbestrijding. Jellema: "Kan lawaai worden voorkomen, kun je werknemers beter afschermen? Is het mogelijk het aantal personen dat blootstaat aan lawaai te verminderen? Werkgevers vrezen dat aanpassingen kostbaar zijn, maar ook kleine ingrepen hebben veel effect. Creativiteit kan uitval onder werknemers voorkomen. Vaak wordt vergeten dat gehooraandoeningen indirect oorzaak zijn van het ontstaan van andere klachten, zoals overspannenheid. Horen doe je met je oren, maar als die minder functioneren, ook met je hersenen. Daarnaast zijn mensen met gehooraandoeningen vaker ziek, maar ook langer."
Gehoorbescherming
Als individuele gehoorbescherming een oplossing is, horen werkgevers te weten dat goede gehoorbescherming verder gaat dan enkel de bekende gele schuimdopjes. "De gele schuimdopjes werken wel, maar zitten niet altijd even lekker. Daardoor ontstaat het risico dat men de oordopjes na een tijdje weer uit doet", weet Jellema. "Iets duurder maar met betere draagcomfort zijn bijvoorbeeld de voorgevormde plastic oordoppen of otoplastieken. Die bevatten een filter waarmee je alleen de schadelijke geluiden kunt dempen. En ze gaan langer mee, dus zijn uiteindelijk niet duurder."
Sorgdrager: "Bij onderzoek onder 300.000 werknemers, ontdekte de arbeidsinspectie dat een derde gehoorbescherming niet of niet goed gebruikt." Niet alleen werkgevers zijn nonchalant, ook werknemers denken al snel: 'Mij overkomt het niet'. Jellema: "Het is een sluipend proces, het kan zijn dat de gevolgen zich pas na vijf of tien jaar openbaren. Gehoorbescherming past niet altijd bij de bedrijfscultuur, soms vinden werknemers het niet stoer zichzelf te beschermen. Bescherming draag je niet voor je baas, dat doe je voor jezelf. Oren heb je ook in je vrije tijd nodig!"
Cijfers & Feiten
- Lawaai is een risico voor gehoorvermogen en voor concentratie en welbevinden.
- Lawaai irriteert, dat kan effect hebben op o.a. de bloeddruk.
- In Nederland heeft 1 miljoen werknemers met lawaai te maken: 10 à 15 procent van de totale beroepsbevolking.
- Het aantal meldingen van gehoorschade loopt ondanks striktere Arbo wetgeving nog steeds op.
- 80 decibel is maximaal om zonder gehoorbescherming te kunnen werken. Als je elkaar op 1 meter afstand niet verstaat (pratend op normaal volume) door omgevingsgeluid, is de grans van 80 decibel overschreden.
Meer weten?
Wilt u graag meer informatie over lawaai op het werk, persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM), of gehoorbescherming?
Neemt u dan gerust contact met ons op. Industore helpt u graag bij de keuze van de juiste PBM's.
Bekijk ook ons online aanbod van gehoorbescherming, met o.a. oordoppen en oorkappen.
Bron: De Stentor (11-01-2014)
Nationale Hoorstichting: www.hoorstichting.nl