De Inspectie SZW houdt tot en met 22 november 2013 een extra actie, gericht op kwartsstof in de bouw.
De actie van de Inspectie SZW (Arbodienst) is vooral gericht op het voorkomen en beperken van blootstelling aan kwarts, bij het bewerken van kwartshoudende bouwmaterialen. In de bouw en installatiebranche geldt dit vooral bij werkzaamheden als boren, frezen en het zagen van sleuven, alsmede renovatiewerkzaamheden aan bijvoorbeeld badkamers.
De wettelijke grenswaarden voor kwartsstof worden vaak overschreden, waardoor een ongezonde situatie ontstaat. Bij vele soorten bewerkingen in de bouw (zoals boren, frezen, vlakken, zagen, schuren, slijpen en vegen) wordt de grenswaarde voor kwartsstof zeer snel en ook flink overschreden. Volgens onderzoek van TNO wordt in de bouw de grenswaarde in 60% van de gevallen overschreden.
Bij de actie controleert en handhaaft de Inspectie SZW of bij werkzaamheden in de bouw (zichtbaar) stof vrijkomt. De Inspectie zal bij deze actie zeer streng optreden. Wanneer er een stofwolk in de ademzone zichtbaar is en er bijvoorbeeld geen gebruik wordt gemaakt van deugdelijke adembescherming, wordt het werk stilgelegd en volgt meteen een boete. Indien er wel maatregelen zijn getroffen maar niet afdoende, zal de Inspectie SZW optreden door het uitdelen van een boete of waarschuwing.
Kwartsstof
Bijna iedereen in de bouw heeft te maken met stof. Het inademen van stof is nooit prettig, maat het inademen van kwartsstof is ronduit slecht voor de gezondheid. In vele bouwmaterialen zit kwarts. Voorbeelden van materialen met een hoog kwartsgehalte zijn zandsteen, kalkzandsteen, cellenbeton en betonsteen. Bij het werken met en bewerken van deze materialen krijgt men te maken met kwartsstof.
Kwartsstof is heel fijn stof, dat niet of nauwelijks zichtbaar is. Kwartsstof bestaat uit zeer kleine onoplosbare stofdeeltjes, die bij onvoldoende bescherming diep doordringen in de longen. Hierdoor raakt het longweefsel beschadigd en ontstaan kortademigheid, benauwdheid, hoesten en pijn, maar ook longaandoeningen zoals longfibrose (stoflong) en longkanker. Kwarts is dan ook toegevoegd aan de lijst van kankerverwekkende stoffen. Daarbij is dergelijke stofschade veelal niet meer te herstellen. Het lijkt vrij onschuldig, maar dat is het dus niet!
Bescherming Kwartsstof
Er zijn in de Arbowet diverse regels opgenomen ter bescherming tegen (kwarts)stof. In principe moet stof zo veel mogelijk bij de bron bestreden worden. Als dat niet of niet voldoende kan, dienen er andere maatregelen te worden getroffen.
Enkele belangrijke maatregelen ter bescherming tegen kwartsstof zijn:
- Laat materialen zo veel mogelijk op maat aanleveren, om extra bewerkingen te verminderen.
- Kies voor werkmethoden waarbij weinig stof vrijkomt. Knippen in plaats van zagen is hier een voorbeeld van.
- Werk altijd met goede apparatuur, indien mogelijk voorzien van afzuiging en/of watertoevoer. Door goede afzuiging en het gebruik van watertoevoer (c.q. waterverneveling) wordt de blootstelling aan stof aanzienlijk verminderd.
- Hou de werkruimte zo schoon mogelijk. Zorg ervoor dat er een industriële stofzuiger beschikbaar is, waarmee koelwater en kwartsbevattend gruis direct verwijderd kan worden. Hierdoor wordt voorkomen dat het stof kan opdrogen en weer opwaaien en verspreiden.
- Voer de werkzaamheden waarbij stof vrijkomt zo veel mogelijk in een aparte ruimte uit, met goede omstandigheden (zoals ventilatie).
- Zorg bij stoffige activiteiten, wanneer mogelijk, voor taakroulatie. Hiermee wordt de blootstellingsduur per persoon verkort en daarmee ook de kans op blijvende gezondheidsschade.
- Gebruik te allen tijde geschikte persoonlijke beschermingsmiddelen, waaronder juiste adembescherming. Zie toe op goed gebruik en tijdige vervanging van de persoonlijke beschermingsmiddelen.
Adembescherming
Als het vrijkomen en de verspreiding van kwartsstof niet geheel voorkomen kan worden, dient goede adembescherming te worden gebruikt. Het gebruik van adembescherming wordt verplicht toegepast daar waar geen andere maatregelen mogelijk zijn om de blootstelling aan inadembaar en respirabel (longtoegankelijk) stof terug te brengen tot onder de grenswaarde.
Er zijn diverse mogelijkheden m.b.t. adembescherming, met een onderscheid tussen onafhankelijke adembescherming en afhankelijke adembescherming. Gelaatsmaskers met leeflucht of perslucht zijn een goed voorbeeld van onafhankelijke adembescherming. Bij afhankelijke adembescherming kan men denken aan stofmaskers en gelaatsmaskers met filters, waarbij omgevingslucht wordt gezuiverd.
Bij kortdurende blootstelling aan stof en micro-organismen is een stofmasker FFP2 of een stofmasker FFP3 in veel gevallen voldoende. Bij een langere en regelmatigere blootstelling wordt vaak een THP3, TMP3 en/of onafhankelijke adembescherming voorgeschreven. Het is altijd noodzakelijk om na te gaan welke adembescherming voor een bepaalde handeling specifiek van toepassing is.
Over het algemeen wordt gesteld dat wanneer men te maken heeft met irriterend stof, adembescherming met P2 filter (stofmasker FFP2 / gelaatsmasker P2 filter) voldoen. Echter bij het werken met kwartsstof wordt over het algemeen geadviseerd met minimaal P3 filter (stofmasker FFP3 / gelaatsmasker P3 filter) te werken, zo nodig met een gelaatsmasker voorzien van aangeblazen lucht.
Wanneer de mate van blootstelling bekend is en de grenswaarde wordt overschreden, dan kan aan de hand van o.a. de protectiefactor van het ademhalingsbeschermingsmiddel het juiste type adembescherming worden gekozen.
Wilt u graag meer informatie over kwartsstof, de wettelijke grenswaarden en mogelijkheden m.b.t. adembescherming? Neemt u dan gerust contact met ons op. Industore helpt u graag bij de keuze van de juiste PBM's.
Bekijk ook ons online aanbod van persoonlijke beschermingsmiddelen en adembescherming, met o.a.: