Werkgevers zijn verplicht hun werknemer te voorzien van geschikte werkhandschoenen. Maar hoe maakt u als werkgever de juiste keuze?
Het is een belangrijke zorgplicht van de werkgever om hun werknemers te voorzien van de beste persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM). Dat is ook de uitspraak in de zgn. ‘handschoenenzaak’. In deze zaak stelt het gerechtshof in Den Bosch een sloopbedrijf volledig aansprakelijk voor arbeidsongeschiktheid van een werknemer.
De bewuste werknemer raakte in 2009 gewond, doordat een tegelsplinter door zijn werkhandschoen sneed. Na een flinke infectie van de wond liep deze werknemer dystrofie door zijn hele lichaam op. De werknemer is nu, zeven jaar na het ongeluk, blijvend invalide.
Het gerechtshof in Den Bosch oordeelde dat het bedrijf volledig opdraait voor de arbeidsongeschiktheid van de werknemer. De reden: Het bedrijf had niet de meest geschikte werkhandschoenen beschikbaar gesteld. Er waren betere handschoenen verkrijgbaar, dan diegene die door de werkgever ter beschikking waren gesteld.
Deze zaak staat niet op zichzelf; door het arrest van het gerechtshof wordt de zorgplicht van werkgevers richting de werknemer op het punt van het verstrekken van persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) opgerekt. Zomaar een paar handschoenen aanschaffen volstaat niet meer. De werkgever moet voor elke klus de juiste werkhandschoenen aanschaffen en beschikbaar stellen. Dat de Arbowet het gebruik van handschoenen niet voorschrijft, doet daar niets aan af.
Volgens het gerechtshof in Den Bosch bestaat de perfecte werkhandschoen weliswaar niet, maar houdt de zorgplicht van de werkgever in dat altijd gezocht moet worden naar de beste PBM. Het gerechtshof stelt: “Als er betere beschermingsmiddelen bestaan die kans op letsel verkleinen en die eenvoudig en tegen relatief lage kosten verkrijgbaar zijn, dan dienen deze te worden verstrekt”. Doet een werkgever dat niet, dan is hij bij een ongeval aansprakelijk voor de schade.
Maximale Bescherming met de juiste PBM
Uiteraard wilt u als werkgever uw werknemer de beste bescherming bieden tijdens zijn of haar werkzaamheden. Maar welke PBM’s bieden nu de maximale bescherming? De keuze voor de juiste PBM is vaak al lastig genoeg, als het gaat om bijvoorbeeld veiligheidshelm en veiligheidsschoenen. Maar het selecteren van de juiste werkhandschoen is vaak nog ingewikkelder.
“Natuurlijk, werkgevers als Esso en Shell hebben het goed voor elkaar. Maar andere bedrijven zijn vaak geneigd vooral naar de financiën te kijken. Dan zie je dat medewerkers handschoenen dragen, die niet goed zijn afgestemd op de risico’s van het werk. De gevolgen hiervan zijn soms groot.” aldus Jos Putman (veiligheidsdeskundige).
Het is voor zowel de werkgever als de werknemer zeer belangrijk dat het bedrijf de juiste werkhandschoenen verstrekt, maar volgens Putman is dit soms erg ingewikkeld. Werkhandschoenen moeten beschermen tegen een lange lijst uiteenlopende risico’s: mechanische risico’s als prikken en snijden, maar bijvoorbeeld ook mogelijke allergieën bij het afwassen in de spoelkeuken. Daarnaast moeten werkhandschoenen soms ook bescherming bieden tegen extreme hitte of koude, hoge elektrische voltages en / of chemicaliën.
Verantwoorde keuze Werkhandschoenen
Hoe maakt u als werkgever nu een verantwoorde keuze voor de juiste werkhandschoenen? De wetgever helpt een handje bij dit vraagstuk. De huidige Europese Richtlijn 89/686/EEG onderscheidt zo drie categorieën werkhandschoenen (oplopende risico’s):
- Categorie 1 werkhandschoenen zorgen voor lichte bescherming. Denk bijvoorbeeld aan het werken in de land- en tuinbouw.
- Categorie 2 is gekoppeld aan zogenoemde mechanische risico’s. Hier gaat het bijvoorbeeld om prik- en snijgevaar.
- Categorie 3 werkhandschoenen moeten bescherming bieden tegen de grootste risico’s, zoals hitte, koude, hoge voltages en chemicaliën. In deze categorie moet niet alleen de werkhandschoen zelf worden gecertificeerd, maar ook het productieproces (kwaliteitsborging).
Naast voldoende bescherming tegen betreffende risico’s is ook de draagcomfort van groot belang. Werkhandschoenen die wel ter beschikking worden gesteld, maar niet worden gedragen, bieden uiteraard geen bescherming. Daarnaast is het minstens zo belangrijk dat de werknemers de werkhandschoenen niet te lang dragen, aangezien hier grote risico’s aan kleven. De handschoenen worden soms erg vuil, waardoor de gebruiker eczeem of allergie kan ontwikkelen. Maar nog belangrijker is dat men aan een vuile werkhandschoen niet goed kunt zien of deze wel / niet beschadigd is. Een kapotte werkhandschoen is geen veilige handschoen, dus is het belangrijk dat werknemers regelmatig van werkhandschoenen wisselen.
Er bestaat dus niet zoiets als de ultieme werkhandschoen. De keuze voor de juiste werkhandschoen blijft er zodoende eentje die met beleid gemaakt dient te worden.
Werkgevers
Werkgevers hebben de plicht om ervoor te zorgen dat de werknemers het werk zo veilig en gezond mogelijk kunnen uitvoeren. Als eerste moeten de werkgevers proberen om risico’s te voorkomen (bron maatregel). Is dat redelijkerwijs niet mogelijk of haalbaar, dan moeten zij volgens de Arbeidsomstandighedenwet collectief maatregelen treffen. Daar hoort in veel gevallen bij dat werkgevers PBM aan werknemers ter beschikking stellen, zoals bijvoorbeeld geschikte werkhandschoenen, veiligheidshelmen, veiligheidsschoenen, adembescherming en valbeveiliging.
Werknemers
De werknemers hebben uiteraard ook hun eigen verantwoordelijkheid. Daarom controleert de Inspectie SZW (Arbo) de werknemers op het juiste gebruik van de aangeboden PBM. Houden werknemers zich ondanks een voldoende beschikbaarheid en duidelijke instructies (plus toezicht daarop van de werkgever) niet aan de afspraken, dan kent de Arbeidsomstandighedenwet de mogelijkheid om ook de werknemer een boete aan te zeggen.
Advies PBM
Wilt u graag meer informatie over werkhandschoenen, of over geschikte PBM? Of wilt u graag advies bij de juiste keuze? Dan kunt u altijd contact met ons opnemen. Onze PBM experts helpen u graag verder!