Het op een onjuiste manier gebruiken van persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) kan in de praktijk leiden tot onvoldoende bescherming, met kans op letsel en gezondheidsschade.
In de praktijk komt het nog veelvuldig voor dat persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) verkeerd gebruikt worden en vaak ook zonder dat de gebruiker zelf of collega's dit zien of opmerken.
Gehoorbescherming
Een bekend voorbeeld is het gebruik van oordoppen en oorpluggen die onvoldoende of zelfs onjuist in de gehoorgang zijn ingebracht. Het op een onjuiste manier gebruiken van oorpluggen kan serieuze gehoorschade veroorzaken. Daarom is het zeer belangrijk om de bijbehorende instructies goed op te volgen. Een alternatief is het gebruik van gehoorbescherming waarbij minder fouten kunnen worden gemaakt, zoals oorkappen en oorkleppen.
Adembescherming
Bij het gebruik van adembescherming worden vaak fouten gemaakt. Zo gebeurt het in de praktijk nog wel eens dat zogenaamde disposable stofmaskers verkeerd worden gedragen, waardoor er een te grote inwaardse lekkage ontstaat. Daarnaast komt het voor dat filters c.q filterbussen te lang gebruikt worden, waardoor deze doorslaan en schadelijke stoffen ingeademd kunnen worden. Het komt ook voor dat men verkeerde filters gebruikt, in combinatie met vol- of halfgelaatsmaskers of motor aangedreven systemen. Het is daarom van groot belang om u vooraf te verdiepen in het juist gebruik van adembescherming en waar nodig voorlichting en instructie aan te vragen.
Handbescherming
Ook bij gebruik van werkhandschoenen worden in de praktijk nog te veel fouten gemaakt. Zo worden met stoffen en chemicaliën vervuilde werkhandschoenen niet gereinigd of vervangen en de volgende dag weer gebruikt. Dit terwijl het beschermingsniveau van de werkhandschoenen door aantasting van het materiaal onvoldoende bescherming geeft.
Ook de keuze van werkhandschoenen, ten aanzien van de risico’s waar bescherming aan moet worden gegeven, kan nog altijd verbeterd worden. Nog veel leren werkhandschoenen, die in principe enkel bescherming geven tegen mechanische risico’s, worden gebruikt als lashandschoen. Dit terwijl lashandschoenen noodzakelijker wijze ook bescherming moeten bieden tegen hitte en lasspatten. Laat u daarom goed informeren bij de keuze van handbescherming, zodat u de juiste handschoenen gebruikt voor de betreffende toepassingen en omstandigheden.
Instructie PBM
Instructie en voorlichting is veelal noodzakelijk bij de verstrekking van persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM). Met name is dit van toepassing bij pbm’s die tegen grote risico’s bescherming moeten geven en/of complex in gebruik zijn, zoals Cat. III producten.
Vanuit de Arbo regelgeving dient de werkgever ervoor te zorgen dat werknemers worden voorgelicht over veiligheid, gezondheid en welzijn op het werk. De werkgever heeft tevens de verplichting erop toe te zien dat werknemers de instructies ook daadwerkelijk naleven. De werknemer is op zijn/haar beurt verplicht deel te nemen aan eventuele voorlichtings- en opleidingsactiviteiten.
De gebruiker van persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) dient door instructie en/of voorlichting meer inzicht te krijgen in de risico’s en alle belangrijke aspecten die leiden tot de inzet van een persoonlijk beschermingsmiddel. Dit heeft als doel de acceptatie van het gebruik van pbm’s in de praktijk te doen toenemen.
Als gebruikersinstructie kan de gebruiksaanwijzing worden verstrekt. De werkgever dient hierbij de technische informatie uit de gebruiksaanwijzing te ‘vertalen’ naar de praktische toepassing ervan, op de specifieke werkplek. Als de gebruiksaanwijzing van een persoonlijke beschermingsmiddel technische specificaties bevat die de gebruiker mogelijk niet begrijpt, dient de werkgever de instructies naar de uiteindelijke gebruiker te ‘vertalen’.
Bij instructie en voorlichting is een belangrijke rol weggelegd voor de direct leidinggevende. Hierbij wordt met name zichtbare betrokkenheid en voorbeeldgedrag verwacht. Tijdens de uitvoering van het werk is de direct leidinggevend in principe verantwoordelijk voor het toezicht op naleving van de regels, zoals het juist gebruik van het persoonlijke beschermingsmiddel.
Juist gebruik PBM
Het gebruik van de wettelijk verplichte en de eventueel door het bedrijf of opdrachtgever verplichte pbm valt of staat met de acceptatie van de gebruiker. De gebruiker moet ervan overtuigd zijn dat het gebruik van deze persoonlijke beschermingsmiddelen in zijn/haar belang is. Het werknemers-/gebruikersgedrag bepaalt mede of gevaren daadwerkelijk zullen optreden.
De Arbowet legt de individuele werknemer ook verplichtingen op. Die verplichtingen komen er hoofdzakelijk op neer dat er ‘verantwoord gedrag’ wordt verwacht. Daarmee wordt o.a. bedoeld dat werknemers de nodige voorzichtigheid en zorgvuldigheid in acht moeten nemen, ter vermijding van gevaren voor de veiligheid, gezondheid en het welzijn van zichzelf en van anderen. Ten aanzien van persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) is de werknemer o.a. verplicht:
- voorlichting, instructie en eventuele trainingen op te volgen;
- de ter beschikking gestelde persoonlijke beschermingsmiddelen overeenkomstig de voorschriften te gebruiken;
- de verstrekte persoonlijke beschermingsmiddelen op de juiste wijze te onderhouden en tijdig te vervangen.
Het is aan te raden om het onderwerp PBM herhaaldelijk tijdens werkoverleg ter sprake te brengen. Eventueel kan in functioneringsgesprekken met de werknemer worden besproken hoe hij/zij omgaat met het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen. Het is wenselijk dat werknemers ook elkaar erop aanspreken wanneer collega’s en derden zich niet houden aan de afspraken over PBM. Het verbeteren van de arbeidsomstandigheden, waaronder de veiligheid in het bedrijf en daarbij het juiste gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen is dan ook een gezamenlijke verantwoordelijkheid.
Meer weten?
Wilt u graag meer informatie over persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM), neemt u dan gerust contact met ons op.
Neemt u ook eens een kijkje bij de volgende informatie bronnen: