Wat als u een klusser in huis hebt, en die overkomt iets? Of wat als u zelf aan het klussen bent en het gaat mis? Bereid u goed voor en denk goed na over veiligheid en bescherming.
Volgens cijfers van VeiligheidNL (voorheen Consument en Veiligheid) leidt klussen tot circa 120.000 medisch behandelde letsels per jaar. In ongeveer de helft van de gevallen heeft het slachtoffer letsel aan vingers, hand of arm. Handletsels zijn daarmee een belangrijke reden voor langdurig ziekteverzuim of zelfs arbeidsongeschiktheid. Preventie van dit soort ongevallen is dan ook zeer wenselijk. Een belangrijke oorzaak die bijdraagt aan het ontstaan van ongevallen zijn het slecht voorbereid zijn op een klus. Daarbij speelt het ontbreken of verkeerd gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) in veel van deze gevallen een rol.
Klussen aan huis is niet voor iedereen weg gelegd. Soms is het beter om dergelijke klussen uit te besteden aan een professionele kracht. Maar wat als hem of haar iets gebeurt bij u thuis?
Verantwoordelijkheid
In principe is de klusjesman zelf verantwoordelijk voor zijn veiligheid. Maar er zijn ook omstandigheden waar dat niet opgaat. Een voorbeeld was afgelopen voorjaar, toen de Hoge Raad oordeelde dat een hoofdaannemer ook verantwoordelijk is voor de gezondheid en veiligheid van onderaannemers en ingehuurde zzp’ers (zelfstandigen zonder personeel). Zo verloor een reparateur na een ongeluk op een bouwplaats zijn been. Omdat hij zelf geen arbeidsongeschiktheidsverzekering had, stelde hij zijn opdrachtgever aansprakelijk. Van de Hoge Raad kreeg deze ex-reparateur uiteindelijk zijn gelijk. De voorzitter van vakbond FNV Zelfstandige Bouw legt uit: “Je begrijpt direct dat het hier niet om particulieren gaat. Dat betekent echter niet dat een particulier dus ook niet verantwoordelijk gehouden kan worden voor een ongeval. Als hij een klusser een ondeugdelijke trap geeft, dan kan de particuliere opdrachtgever wel degelijk aansprakelijk worden gesteld.”
Veiligheid op de bouwplaats
Meneer De la Porte, van de Vereniging Eigen Huis, spreekt van ‘een grijs gebied’. “Er zijn situaties waarin particuliere opdrachtgevers aansprakelijk gesteld kunnen worden. Als een schilder tijdens de klus een dakpan op zijn hoofd krijgt, dan is de particulier daarvoor verantwoordelijk.” Toch ligt in eerste instantie de verantwoordelijkheid bij de klusser of reparateur zelf, stelt hij. Dat vindt ook de klussenier Van den Heuvel: “Ik doe veel schilderwerk. Bij grotere klussen neem ik altijd een rolsteiger, die ik stevig neerzet. Bij mijn steiger kun je binnendoor naar boven klimmen. Dat is veiliger dan aan de buitenkant omhoog gaan. Ik vind veiligheid op een bouwplaats mijn eigen verantwoordelijkheid. Als je dat professioneel verzorgt, kan er ook niet zo veel mis gaan”, aldus Van den Heuvel.
Ongevallen op bouwplaatsen
Hoe vaak het precies verkeerd gaat is niet bekend. Er worden wel cijfers bijgehouden van ongevallen op bouwplaatsen, maar een onderverdeling naar ongevallen op particuliere bouwplaatsen ontbreekt. Ook de inspectie SZW (eerder de Arbeidsinspectie) zegt niet over de precieze cijfers te beschikken. “Het zal zeker voorkomen”, aldus de heer Verhoef. “De kans op ongevallen is alleen op professionele bouwplaatsen in de praktijk groter. Daar werken veel bouwvakkers met verschillende opdrachten tegelijkertijd aan een klus. Daarmee neemt het risico op ongevallen toe. Op een particuliere bouwplaats is het doorgaans overzichtelijker”. Toch moeten ook op particuliere bouwplaatsen alle veiligheidsregels worden nageleefd. Hoewel het volgens zelfstandige bouwvakkers niet vaak voorkomt, kan de Inspectie SZW (Arbeidsinspectie) wel degelijk een controle houden op particuliere bouwplaatsen.
Bij zware ongelukken op particuliere bouwplaatsen wordt net als op professionele bouwplaatsen ook een onderzoek ingesteld. Dat hangt wel van de omstandigheden af: Als de buurman helpt met een klusje in huis en er gebeurt een ongeval dan wordt er door de Inspectie SZW veelal geen onderzoek gedaan. Wanneer het gaat om een persoon die in dienst is bij een bedrijf of werkt als zzp’er, of het is een persoon die werkt in dienst van de particulier, dan wordt er bij een ernstig ongeval wel onderzoek gedaan.
Controle veiligheid
Hoewel er in de praktijk vrijwel niemand direct toezicht zal houden, dienen dus ook op particuliere bouwplaatsen de bouwvakkers zich aan alle veiligheidsvoorschriften te houden. “Daar kan op worden gecontroleerd”, vertelt Van den Heuvel. “Ik heb dit in de praktijk alleen nog nooit meegemaakt. Bouwvakkers lichten vaak op grotere projecten de hand met veiligheidsvoorschriften. Dit omdat ze haast hebben. De aannemer wil dat de klus zo snel mogelijk klaar is. Dat is bij particulieren anders. Buiten dat; Ik laat me niet opjagen. Zeker niet als het om mijn eigen veiligheid gaat.”
Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM)
Bovenstaande informatie maakt duidelijk dat veilig klussen een absolute must is. Van algemeen belang is een goede voorbereiding, het gebruik van goed en deugdelijk gereedschap, goede werkomstandigheden, veilige omgeving, etc. Daarbij spelen persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) een zeer grote rol. Zo is er voor de ogen een veiligheidsbril. Voor bescherming van de oren kan men gebruik maken van oorkleppen of oordoppen. Voor neus en mond bestaan stofmaskers en vol- en halfgelaatsmaskers. Verder kan men denken aan een veiligheidshelm, werkhandschoenen, etc.
Bent u zelf een klusser? Of maakt u gebruik van de diensten van een professionele klusser? Wees u bewust van de aanschaf en het gebruik van goede persoonlijke bescherming. Industore biedt u graag de nodige ondersteuning bij de keuze van beschermingsmiddelen. Wilt u graag meer informatie hierover? Neemt u gerust contact met ons op.
Klik hier voor het online aanbod aan persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM), waaronder:
(Bron: De Stentor 03-07-2012)